Uber ve AB Hukuku: Bilgi Hizmeti mi Taşımacılık Sağlayıcısı mı?

In the evolving landscape of digital platforms, a pivotal question has emerged: Should services like Uber be classified merely as "information society services" under Directive 2015/1535, or do they constitute transportation services subject to more stringent regulations? This distinction carries significant implications for how such platforms operate within the European Union.

Directive 2015/1535 defines an "information society service" as one that is:

1. Ücretlendirme için sağlanmıştır,
2. Uzaktan,
3.  Elektronik yollarla,
4. Bir alıcının bireysel talebi üzerine.

Genel olarak, AB Üye Devletlerinin, Avrupa Komisyonu'na bildirimde bulunmayı da içeren özel bir prosedürü takip eden istisnai durumlar haricinde, bu hizmetlere önceden izin veya lisans gerektirme gibi sınırlamalar getirmesi kısıtlanmıştır.

Buna karşılık, taşımacılık hizmetleri bu direktiflerin kapsamı dışında tutulur ve özel düzenlemelere tabidir. Bu tür hizmetlerin sağlayıcılarının lisans ve ön izin almaları gerekebilir ve sürücülerin özel izinlere ihtiyacı olabilir. Ayrıca, taksi hizmetleri görsel tanımlama, sabit fiyatlandırma, taksimetreler ve zorunlu sözleşme yükümlülükleri gibi gerekliliklere tabi olabilir. Yolcu taşımacılığını düzenleyen birleşik bir AB mevzuatı bulunmadığından, bu düzenlemeler ulusal yasalar tarafından belirlenmektedir.

Yolcu taşımacılığı için anında rezervasyon yapılmasını sağlayan Uber gibi dijital platformların yükselişi, sınıflandırılmaları konusunda hukuki tartışmalara yol açmıştır. Bu platformlar yalnızca bilgi hizmetleri sağlayan aracılar mıdır, yoksa tam teşekküllü ulaşım sağlayıcıları mıdır? Bu ayrım çok önemlidir, zira ikincisi onları kapsamlı taşımacılık düzenlemelerine tabi tutacak ve yalnızca bilgi hizmeti sağlayıcıları olma savunmasını ortadan kaldıracaktır.

Uber Davası: Hukuki Bir İnceleme

In December 2017, the Court of Justice of the European Union (CJEU) addressed this issue in the case of *Asociación Profesional Elite Taxi v. Uber Systems Spain SL* (Case C-434/15). The case centered on whether Uber's service, which connects non-professional drivers using their own vehicles with passengers via a smartphone application, should be classified as an information society service or a transportation service.

The CJEU concluded that Uber's service is more than a simple intermediation service. The Court noted that Uber:

1.  Hem sürücüler hem de yolcular için vazgeçilmez bir akıllı telefon uygulaması sağlar,
2. Sürücülerin hizmetlerini sağladıkları koşullar üzerinde belirleyici etkiye sahiptir,
3. Maksimum ücreti belirler,
4. Araçların kalitesi, sürücüler ve onların davranışları üzerinde kontrol uygular,

Based on these factors, the Court determined that Uber's intermediation service is an integral part of an overall service whose main, primary,  component is a transport service. Consequently, Uber does not qualify as an information society service but rather as a service in the field of transport. This classification subjects Uber to national regulations governing transportation services, including potential requirements for authorization and licensing.

Ancak bu kararın tüm dijital platformlar için genelleştirilmemesi önemlidir. Bir platformun sınıflandırılması belirli kriterlere bağlıdır. ABAD, AirBnB ve Star Taxi gibi platformların hizmet sağlayıcıdan ziyade aracı olarak kabul edildiği diğer davalarda farklı kararlar vermiştir. 

ABAD, fiyatlandırma, sürücü davranışı ve hizmet koşulları üzerinde kontrol uygulamayan platformların - AirBnB gibi, şartları dikte etmeden yalnızca kısa süreli kiralamaları kolaylaştıran - bilgi toplumu hizmetleri olarak nitelendirilebileceğini tespit etmiştir. Benzer şekilde, Star Taxi davasında mahkeme, sürücülere operasyonel koşullar dayatmadığı için hizmeti bir aracı olarak kabul etmiştir.

Dijital Platformlar için Çıkarımlar

The CJEU's ruling has significant implications for digital platforms operating in the transportation sector. Platforms that, like Uber, exert substantial control over the transportation service may be classified as transport service providers rather than mere intermediaries. This classification subjects them to the corresponding national regulations, which can vary across EU Member States. However, as demonstrated by cases like AirBnB and Star Taxi, platforms that merely facilitate connections between service providers and customers without controlling the service itself may still be classified as intermediaries under EU law.

Sonuç olarak, taşımacılık sektöründeki dijital platformların yasal sınıflandırması, hizmet üzerinde uyguladıkları kontrol derecesine bağlıdır. Taşımacılık hizmetlerinin organize edilmesi ve yönetilmesinde ayrılmaz bir rol oynayan platformların taşımacılık hizmeti sağlayıcıları olarak sınıflandırılması ve ilgili ulusal düzenlemelere tabi olması muhtemeldir. Bu yasal ortam, dijital platformların yürürlükteki yasalara uyum sağlamak için dikkatli bir şekilde düşünmelerini gerektirmektedir.