Uber i prawo UE: Usługa informacyjna czy dostawca usług transportowych?

In the evolving landscape of digital platforms, a pivotal question has emerged: Should services like Uber be classified merely as "information society services" under Directive 2015/1535, or do they constitute transportation services subject to more stringent regulations? This distinction carries significant implications for how such platforms operate within the European Union.

Directive 2015/1535 defines an "information society service" as one that is:

1. Przewidziane wynagrodzenie,
2. Na odległość,
3.  Drogą elektroniczną,
4. Na indywidualne żądanie odbiorcy.

Ogólnie rzecz biorąc, państwa członkowskie UE nie mogą nakładać ograniczeń na te usługi, takich jak wymóg uprzedniej zgody lub licencji, z wyjątkiem wyjątkowych okoliczności wynikających z określonej procedury, która obejmuje powiadomienie Komisji Europejskiej.

Z kolei usługi transportowe są wyłączone z zakresu tych dyrektyw i podlegają specjalistycznym regulacjom. Dostawcy takich usług mogą być zobowiązani do uzyskania licencji, uprzednich zezwoleń, a kierowcy mogą potrzebować specjalnych zezwoleń. Ponadto usługi taksówkarskie mogą podlegać wymogom takim jak identyfikacja wizualna, stałe ceny, taksometry i obowiązkowe zobowiązania umowne. Przepisy te są określane przez prawo krajowe, ponieważ nie ma ujednoliconego prawodawstwa UE regulującego transport pasażerski.

Rozwój platform cyfrowych, takich jak Uber, które ułatwiają natychmiastową rezerwację transportu pasażerskiego, doprowadził do debat prawnych na temat ich klasyfikacji. Czy są one jedynie pośrednikami świadczącymi usługi informacyjne, czy też pełnoprawnymi dostawcami usług transportowych? Rozróżnienie to ma kluczowe znaczenie, ponieważ w tym drugim przypadku podlegałyby one kompleksowym przepisom transportowym, eliminując obronę polegającą na byciu wyłącznie dostawcami usług informacyjnych.

Sprawa Ubera: Analiza prawna

In December 2017, the Court of Justice of the European Union (CJEU) addressed this issue in the case of *Asociación Profesional Elite Taxi v. Uber Systems Spain SL* (Case C-434/15). The case centered on whether Uber's service, which connects non-professional drivers using their own vehicles with passengers via a smartphone application, should be classified as an information society service or a transportation service.

The CJEU concluded that Uber's service is more than a simple intermediation service. The Court noted that Uber:

1.  Zapewnia aplikację na smartfony niezbędną zarówno dla kierowców, jak i pasażerów,
2. Ma decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy świadczą swoje usługi,
3. Określa maksymalną taryfę,
4. Sprawuje kontrolę nad jakością pojazdów, kierowcami i ich zachowaniem,

Based on these factors, the Court determined that Uber's intermediation service is an integral part of an overall service whose main, primary,  component is a transport service. Consequently, Uber does not qualify as an information society service but rather as a service in the field of transport. This classification subjects Uber to national regulations governing transportation services, including potential requirements for authorization and licensing.

Ważne jest jednak, aby nie uogólniać tego orzeczenia na wszystkie platformy cyfrowe. Klasyfikacja platformy zależy od konkretnych kryteriów. TSUE orzekł inaczej w innych sprawach, takich jak te dotyczące AirBnB i Star Taxi, w których platformy zostały uznane za pośredników, a nie dostawców usług. 

TSUE uznał, że platformy, które nie sprawują kontroli nad cenami, zachowaniem kierowców i warunkami świadczenia usług - takie jak AirBnB, która jedynie ułatwia wynajem krótkoterminowy bez dyktowania warunków - mogą kwalifikować się jako usługi społeczeństwa informacyjnego. Podobnie w sprawie Star Taxi sąd uznał usługę za pośrednika, ponieważ nie narzucała ona kierowcom warunków operacyjnych.

Implikacje dla platform cyfrowych

The CJEU's ruling has significant implications for digital platforms operating in the transportation sector. Platforms that, like Uber, exert substantial control over the transportation service may be classified as transport service providers rather than mere intermediaries. This classification subjects them to the corresponding national regulations, which can vary across EU Member States. However, as demonstrated by cases like AirBnB and Star Taxi, platforms that merely facilitate connections between service providers and customers without controlling the service itself may still be classified as intermediaries under EU law.

Podsumowując, klasyfikacja prawna platform cyfrowych w sektorze transportu zależy od stopnia kontroli, jaką sprawują one nad usługą. Platformy, które odgrywają integralną rolę w organizowaniu i zarządzaniu usługami transportowymi, prawdopodobnie zostaną sklasyfikowane jako dostawcy usług transportowych, podlegający odpowiednim przepisom krajowym. Ten krajobraz prawny wymaga starannego rozważenia przez platformy cyfrowe w celu zapewnienia zgodności z obowiązującymi przepisami.