Uber en de EU-wetgeving: Informatiedienst of vervoerder?

In the evolving landscape of digital platforms, a pivotal question has emerged: Should services like Uber be classified merely as "information society services" under Directive 2015/1535, or do they constitute transportation services subject to more stringent regulations? This distinction carries significant implications for how such platforms operate within the European Union.

Directive 2015/1535 defines an "information society service" as one that is:

1. Voorzien van een vergoeding,
2. Op een afstand,
3.  Elektronisch,
4. Op individueel verzoek van een ontvanger.

In het algemeen mogen EU-lidstaten geen beperkingen opleggen aan deze diensten, zoals het vereisen van voorafgaande toestemming of licenties, behalve in uitzonderlijke omstandigheden na een specifieke procedure die kennisgeving aan de Europese Commissie omvat.

Vervoersdiensten vallen daarentegen buiten het toepassingsgebied van deze richtlijnen en zijn onderworpen aan gespecialiseerde regelgeving. Aanbieders van dergelijke diensten kunnen licenties en voorafgaande vergunningen nodig hebben en chauffeurs kunnen speciale vergunningen nodig hebben. Bovendien kunnen taxidiensten onderworpen zijn aan vereisten zoals visuele identificatie, vaste prijzen, taximeters en verplichte contractverplichtingen. Deze regels worden bepaald door nationale wetten, aangezien er geen uniforme EU-wetgeving is voor personenvervoer.

De opkomst van digitale platforms zoals Uber, die het mogelijk maken om passagiersvervoer direct te boeken, heeft geleid tot juridische discussies over hun classificatie. Zijn het slechts tussenpersonen die informatiediensten aanbieden, of zijn het volwaardige vervoersaanbieders? Dit onderscheid is cruciaal, omdat het laatste hen zou onderwerpen aan uitgebreide transportregelgeving, waardoor ze niet langer de verdediging zouden hebben dat ze alleen informatiedienstverleners zijn.

De zaak Uber: Een juridisch onderzoek

In December 2017, the Court of Justice of the European Union (CJEU) addressed this issue in the case of *Asociación Profesional Elite Taxi v. Uber Systems Spain SL* (Case C-434/15). The case centered on whether Uber's service, which connects non-professional drivers using their own vehicles with passengers via a smartphone application, should be classified as an information society service or a transportation service.

The CJEU concluded that Uber's service is more than a simple intermediation service. The Court noted that Uber:

1.  Biedt een smartphone-applicatie die onmisbaar is voor zowel bestuurders als passagiers,
2. oefent beslissende invloed uit op de voorwaarden waaronder chauffeurs hun diensten verlenen,
3. Bepaalt het maximumtarief,
4. oefent controle uit op de kwaliteit van de voertuigen, de chauffeurs en hun gedrag,

Based on these factors, the Court determined that Uber's intermediation service is an integral part of an overall service whose main, primary,  component is a transport service. Consequently, Uber does not qualify as an information society service but rather as a service in the field of transport. This classification subjects Uber to national regulations governing transportation services, including potential requirements for authorization and licensing.

Het is echter belangrijk om deze uitspraak niet te generaliseren naar alle digitale platformen. De classificatie van een platform hangt af van specifieke criteria. Het HvJEU heeft anders geoordeeld in andere zaken, zoals die met betrekking tot AirBnB en Star Taxi, waar de platforms werden erkend als tussenpersonen in plaats van dienstverleners. 

Het HvJEU heeft geoordeeld dat platformen die geen controle uitoefenen over prijzen, rijgedrag en servicevoorwaarden - zoals AirBnB, dat enkel verhuur op korte termijn faciliteert zonder de voorwaarden te dicteren - kunnen worden gekwalificeerd als diensten van de informatiemaatschappij. Op dezelfde manier erkende de rechtbank in de Star Taxi zaak de dienst als een tussenpersoon omdat het geen operationele voorwaarden oplegde aan chauffeurs.

Implicaties voor digitale platforms

The CJEU's ruling has significant implications for digital platforms operating in the transportation sector. Platforms that, like Uber, exert substantial control over the transportation service may be classified as transport service providers rather than mere intermediaries. This classification subjects them to the corresponding national regulations, which can vary across EU Member States. However, as demonstrated by cases like AirBnB and Star Taxi, platforms that merely facilitate connections between service providers and customers without controlling the service itself may still be classified as intermediaries under EU law.

Concluderend hangt de wettelijke classificatie van digitale platforms in de transportsector af van de mate van controle die ze uitoefenen over de dienst. Platformen die een integrale rol spelen in het organiseren en beheren van transportdiensten zullen waarschijnlijk worden geclassificeerd als transportdienstverleners, waardoor ze onderworpen zijn aan de overeenkomstige nationale regelgeving. Dit juridische landschap vereist een zorgvuldige afweging door digitale platforms om ervoor te zorgen dat ze voldoen aan de toepasselijke wetgeving.