Η Uber και το δίκαιο της ΕΕ: Uber: Υπηρεσία πληροφοριών ή πάροχος μεταφορών;

In the evolving landscape of digital platforms, a pivotal question has emerged: Should services like Uber be classified merely as "information society services" under Directive 2015/1535, or do they constitute transportation services subject to more stringent regulations? This distinction carries significant implications for how such platforms operate within the European Union.

Directive 2015/1535 defines an "information society service" as one that is:

1. Προβλέπεται αμοιβή,
2. Από απόσταση,
3.  Με ηλεκτρονικά μέσα,
4. Κατόπιν ατομικού αιτήματος ενός παραλήπτη.

Σε γενικές γραμμές, τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν μπορούν να επιβάλλουν περιορισμούς στις υπηρεσίες αυτές, όπως η απαίτηση προηγούμενης έγκρισης ή αδειοδότησης, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, μετά από ειδική διαδικασία που περιλαμβάνει την ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αντίθετα, οι υπηρεσίες μεταφορών εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω οδηγιών και υπόκεινται σε ειδικούς κανονισμούς. Οι πάροχοι τέτοιων υπηρεσιών ενδέχεται να υποχρεούνται να λαμβάνουν άδειες, προηγούμενες εγκρίσεις και οι οδηγοί ενδέχεται να χρειάζονται ειδικές άδειες. Επιπλέον, οι υπηρεσίες ταξί μπορεί να υπόκεινται σε απαιτήσεις όπως η οπτική αναγνώριση, η σταθερή τιμολόγηση, τα ταξίμετρα και οι υποχρεωτικές συμβατικές υποχρεώσεις. Οι κανονισμοί αυτοί καθορίζονται από την εθνική νομοθεσία, καθώς δεν υπάρχει ενιαία νομοθεσία της ΕΕ που να διέπει τις επιβατικές μεταφορές.

Η άνοδος ψηφιακών πλατφορμών όπως η Uber, που διευκολύνουν την άμεση κράτηση θέσεων μεταφοράς επιβατών, έχει οδηγήσει σε νομικές συζητήσεις σχετικά με την ταξινόμησή τους. Είναι απλώς μεσάζοντες που παρέχουν υπηρεσίες πληροφόρησης ή είναι πλήρεις πάροχοι υπηρεσιών μεταφοράς; Η διάκριση αυτή είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η τελευταία θα τις υπέβαλλε σε ολοκληρωμένους κανονισμούς για τις μεταφορές, εξαλείφοντας την υπεράσπιση ότι είναι αποκλειστικά πάροχοι υπηρεσιών πληροφόρησης.

Η υπόθεση Uber: Uber: Μια νομική εξέταση

In December 2017, the Court of Justice of the European Union (CJEU) addressed this issue in the case of *Asociación Profesional Elite Taxi v. Uber Systems Spain SL* (Case C-434/15). The case centered on whether Uber's service, which connects non-professional drivers using their own vehicles with passengers via a smartphone application, should be classified as an information society service or a transportation service.

The CJEU concluded that Uber's service is more than a simple intermediation service. The Court noted that Uber:

1.  Παρέχει μια εφαρμογή smartphone απαραίτητη τόσο για τους οδηγούς όσο και για τους επιβάτες,
2. Ασκεί αποφασιστική επιρροή στις συνθήκες υπό τις οποίες οι οδηγοί παρέχουν τις υπηρεσίες τους,
3. Καθορίζει τον μέγιστο ναύλο,
4. Ασκεί έλεγχο της ποιότητας των οχημάτων, των οδηγών και της συμπεριφοράς τους,

Based on these factors, the Court determined that Uber's intermediation service is an integral part of an overall service whose main, primary,  component is a transport service. Consequently, Uber does not qualify as an information society service but rather as a service in the field of transport. This classification subjects Uber to national regulations governing transportation services, including potential requirements for authorization and licensing.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να μην γενικεύεται η απόφαση αυτή σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες. Η ταξινόμηση μιας πλατφόρμας εξαρτάται από συγκεκριμένα κριτήρια. Το ΔΕΕ έχει αποφανθεί διαφορετικά σε άλλες υποθέσεις, όπως αυτές που αφορούσαν την AirBnB και την Star Taxi, όπου οι πλατφόρμες αναγνωρίστηκαν ως μεσάζοντες και όχι ως πάροχοι υπηρεσιών. 

Το ΔΕΕ διαπίστωσε ότι οι πλατφόρμες που δεν ασκούν έλεγχο στην τιμολόγηση, τη συμπεριφορά των οδηγών και τους όρους παροχής υπηρεσιών -όπως η AirBnB, η οποία απλώς διευκολύνει τις βραχυχρόνιες μισθώσεις χωρίς να υπαγορεύει τους όρους- μπορούν να χαρακτηριστούν ως υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας. Ομοίως, στην υπόθεση Star Taxi, το δικαστήριο αναγνώρισε την υπηρεσία ως ενδιάμεση επειδή δεν επέβαλε λειτουργικούς όρους στους οδηγούς.

Επιπτώσεις για τις ψηφιακές πλατφόρμες

The CJEU's ruling has significant implications for digital platforms operating in the transportation sector. Platforms that, like Uber, exert substantial control over the transportation service may be classified as transport service providers rather than mere intermediaries. This classification subjects them to the corresponding national regulations, which can vary across EU Member States. However, as demonstrated by cases like AirBnB and Star Taxi, platforms that merely facilitate connections between service providers and customers without controlling the service itself may still be classified as intermediaries under EU law.

Συμπερασματικά, η νομική ταξινόμηση των ψηφιακών πλατφορμών στον τομέα των μεταφορών εξαρτάται από τον βαθμό ελέγχου που ασκούν στην υπηρεσία. Οι πλατφόρμες που διαδραματίζουν αναπόσπαστο ρόλο στην οργάνωση και διαχείριση των υπηρεσιών μεταφορών είναι πιθανό να ταξινομηθούν ως πάροχοι υπηρεσιών μεταφορών, με αποτέλεσμα να υπόκεινται στους αντίστοιχους εθνικούς κανονισμούς. Αυτό το νομικό τοπίο καθιστά αναγκαία την προσεκτική εξέταση από τις ψηφιακές πλατφόρμες προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία.